ĐIỀU GÌ XẢY RA NẾU GÀ, HEO, CÁ ĂN DƯỢC LIỆU VÀNG - SÂM BÁO?
1. TỔNG QUAN VỀ SÂM BÁO
1.1. Giới thiệu về sâm báo
- Tên khoa học: Abelmochus Sagittifolius Merr
- Họ: Malvaceae
- Sâm Báo được mệnh danh là dược liệu “Đại Việt đệ nhất danh sâm”, được trồng nhiều ở vùng núi Báo, Thanh Hóa
![](https://cdn-img-v2.mybota.vn/uploadv2/web/17/17409/media/2023/03/22/04/16/1679455767_z4201732038366_6abffdab42a68c2693d969ac9bbeaec3.jp.jpg)
1.2. Thành phần có trong củ sâm báo
Rễ sâm báo có chứa hợp chất coumarin, flavonoid, chất nhầy (26,7%), đường khử, acid amin, Ginsenosides, 17 loại acid amin (Arg, Glu, Thr, Asp, Lys, Phe, Leu, Ala, His, Gly, Tyr, Leu, lle, Pro, Val, Met, Cys), vitamin B1, B2, B12, tinh dầu và các khoáng chất như mangan, đồng, vanadi, coban, photpho, nhôm, kẽm.
Trong đó, Ginsenosides là hoạt chất có hàm lượng cao nhất trong củ sâm báo. Cho đến nay, đã có 52 loại ginsenosides đã được báo cáo là tìm thấy trong sâm Việt Nam, trong đó có 1 số loại Ginsenosides chính bao gồm: Rb1, Rb2, Rc, Rd, Re, và Rg1.
2. CÔNG DỤNG CỦA SÂM BÁO
2.1. Chống oxy hóa ở vật nuôi
Có rất nhiều nguyên nhân làm cho vật nuôi bị oxy hóa, đến từ những tác nhân bên ngoài như kháng sinh, điều kiện nuôi, mật độ nuôi, thời tiết, khí hậu,... và những tác nhân nội sinh bao gồm ti thể, lưới nội chất, peroxisome.
Đối với heo, stress oxy hóa có thể xảy ra khi heo con thay đổi môi trường nuôi như cai sữa mẹ, tác mẹ, thay đổi khẩu phần ăn, tiêm vaccine, với heo lớn hơn có thể bị stress oxy hóa do tiếp xúc với mầm bệnh, nhiễm khuẩn, bị stress nhiệt, …
Đối với gia cầm, các yếu tố dẫn đến stress oxy hóa chẳng hạnh như chủng ngừa vaccin, bị nhiễm kí sinh trùng, độc tố nấm mốc, stress nhiệt, cắn mổ nhau, mật độ nuôi dày đặc, stress nhiệt,…
Tất cả các yếu tố trên sẽ làm mất cân bằng trạng thái bình thường của cơ thể dẫn đến stress oxy hóa và tạo ra các gốc tự do.
Khi bổ sung sâm Báo vào trong khẩu phần ăn của vật nuôi, sâm Báo sẽ hoạt động như một chất thu gom các gốc tự do như 1 chất chồng oxy hóa
![](https://cdn-img-v2.mybota.vn/uploadv2/web/17/17409/media/2023/03/22/04/24/1679456264_11111.png)
Các hợp chất polyphenol có trong sâm báo có khả năng nhường e để trung hòa các gốc tự do, bảo vệ hàng tỉ tế bào trong cơ thể vật nuôi tránh khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết nắng nóng, sẽ hạn chế tối đa quá trình oxy hóa ở vật nuôi, nâng cao năng suất chăn nuôi.
2.2. Hoạt động chống viêm của sâm báo
Theo Dong-Huyn Kim và cộng sự, R-Ge và G-Rp1 có thể ngăn chặn con đường tín hiệu NF-κB. Trong một nghiên cứu khác, Yu và cộng sự cho biết ginsenoside Rc có thể ức chế sự biểu hiện của các cytokine có nguồn gốc từ đại thực bào. Hơn nữa, nó có thể ngăn chặn sự kích hoạt của yếu tố hoại tử khối u liên kết với yếu tố kích hoạt NF-kappa-B (TANK) -binding kinase-1 / IκB kinase ε / interferon yếu tố điều hòa-3 và tín hiệu p38 / ATF-2 trong các đại thực bào.
2.3. Hoạt động kháng khuẩn
Các ginsenosides Rg1, Re, Rf, Rh1, Rg2 (s), Rg2 (r), Rb1, Rc, Rb2, Rd, Rg3 (s) và Rg3 đã kích thích các cytokine kháng virus IFN-γ và IFN-α trong ứng phó với thách thức với vi rút cúm H5N1. Ngoài ra, sâm Báo còn có hoạt tính chống lại vi rút cúm H1N1, H3N2, và H9N2. Là một tác nhân kháng khuẩn, sâm Báo tăng khả năng chống nhiễm trùng huyết do E. coli gây ra bằng cách điều hòa giảm TNF-α qua trung gian thụ thể Toll-α, IFN-γ, IL-1β, IL-6, IL-12, IL-18, phospho -JNK1 / 2, phospho-p38, và biểu hiện NF-κB.
Đặc biệt, hàm lượng chất nhầy cao trong sâm báo (26,7%) sẽ giúp tái tạo tế bảo biểu mô ruột của vật nuôi, bảo vệ và nuôi dưỡng hệ lông nhung mao đường ruột từ đó góp phần nâng cao sức khỏe đường ruột, bảo vệ khỏi sự tấn công của những vi khuẩn có hại.
2.4. Nâng cao chất lượng tinh trùng ở heo nọc
Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện, sâm báo có khả năng thúc đẩy quá trình sinh tinh cũng như cải thiện các vấn đề về tinh hoàn, chất lượng tinh rùng và khả năng di chuyển của tinh trùng. Ginsenosides -các hợp chất chủ yếu của sâm báo - có thể ảnh hưởng đến hoạt động của estrogen và androgen. Các polysaccharid của nhân sâm có thể điều chỉnh các thụ thể estrogen và các tác dụng có lợi đối với các trạng thái sinh lý do estrogen gây ra. Ngoài ra, chúng còn đóng vai trò duy trì mức độ khỏe mạnh của các thụ thể hormone steroid, đảm bảo hoạt động bình thường của các hormone androgen.
Như vậy, sử dụng sâm Báo là một nguồn dược liệu tự nhiên, hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích to lớn trong ngành chăn nuôi.
![](https://cdn-img-v2.mybota.vn/uploadv2/web/17/17409/media/2023/03/22/04/31/1679456682_sam.jpg)
1.1. Giới thiệu về sâm báo
- Tên khoa học: Abelmochus Sagittifolius Merr
- Họ: Malvaceae
- Sâm Báo được mệnh danh là dược liệu “Đại Việt đệ nhất danh sâm”, được trồng nhiều ở vùng núi Báo, Thanh Hóa
![](https://cdn-img-v2.mybota.vn/uploadv2/web/17/17409/media/2023/03/22/04/16/1679455767_z4201732038366_6abffdab42a68c2693d969ac9bbeaec3.jp.jpg)
1.2. Thành phần có trong củ sâm báo
Rễ sâm báo có chứa hợp chất coumarin, flavonoid, chất nhầy (26,7%), đường khử, acid amin, Ginsenosides, 17 loại acid amin (Arg, Glu, Thr, Asp, Lys, Phe, Leu, Ala, His, Gly, Tyr, Leu, lle, Pro, Val, Met, Cys), vitamin B1, B2, B12, tinh dầu và các khoáng chất như mangan, đồng, vanadi, coban, photpho, nhôm, kẽm.
Trong đó, Ginsenosides là hoạt chất có hàm lượng cao nhất trong củ sâm báo. Cho đến nay, đã có 52 loại ginsenosides đã được báo cáo là tìm thấy trong sâm Việt Nam, trong đó có 1 số loại Ginsenosides chính bao gồm: Rb1, Rb2, Rc, Rd, Re, và Rg1.
2. CÔNG DỤNG CỦA SÂM BÁO
2.1. Chống oxy hóa ở vật nuôi
Có rất nhiều nguyên nhân làm cho vật nuôi bị oxy hóa, đến từ những tác nhân bên ngoài như kháng sinh, điều kiện nuôi, mật độ nuôi, thời tiết, khí hậu,... và những tác nhân nội sinh bao gồm ti thể, lưới nội chất, peroxisome.
Đối với heo, stress oxy hóa có thể xảy ra khi heo con thay đổi môi trường nuôi như cai sữa mẹ, tác mẹ, thay đổi khẩu phần ăn, tiêm vaccine, với heo lớn hơn có thể bị stress oxy hóa do tiếp xúc với mầm bệnh, nhiễm khuẩn, bị stress nhiệt, …
Đối với gia cầm, các yếu tố dẫn đến stress oxy hóa chẳng hạnh như chủng ngừa vaccin, bị nhiễm kí sinh trùng, độc tố nấm mốc, stress nhiệt, cắn mổ nhau, mật độ nuôi dày đặc, stress nhiệt,…
Tất cả các yếu tố trên sẽ làm mất cân bằng trạng thái bình thường của cơ thể dẫn đến stress oxy hóa và tạo ra các gốc tự do.
Khi bổ sung sâm Báo vào trong khẩu phần ăn của vật nuôi, sâm Báo sẽ hoạt động như một chất thu gom các gốc tự do như 1 chất chồng oxy hóa
![](https://cdn-img-v2.mybota.vn/uploadv2/web/17/17409/media/2023/03/22/04/24/1679456264_11111.png)
Các hợp chất polyphenol có trong sâm báo có khả năng nhường e để trung hòa các gốc tự do, bảo vệ hàng tỉ tế bào trong cơ thể vật nuôi tránh khỏi sự tấn công của các gốc tự do. Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết nắng nóng, sẽ hạn chế tối đa quá trình oxy hóa ở vật nuôi, nâng cao năng suất chăn nuôi.
2.2. Hoạt động chống viêm của sâm báo
Theo Dong-Huyn Kim và cộng sự, R-Ge và G-Rp1 có thể ngăn chặn con đường tín hiệu NF-κB. Trong một nghiên cứu khác, Yu và cộng sự cho biết ginsenoside Rc có thể ức chế sự biểu hiện của các cytokine có nguồn gốc từ đại thực bào. Hơn nữa, nó có thể ngăn chặn sự kích hoạt của yếu tố hoại tử khối u liên kết với yếu tố kích hoạt NF-kappa-B (TANK) -binding kinase-1 / IκB kinase ε / interferon yếu tố điều hòa-3 và tín hiệu p38 / ATF-2 trong các đại thực bào.
2.3. Hoạt động kháng khuẩn
Các ginsenosides Rg1, Re, Rf, Rh1, Rg2 (s), Rg2 (r), Rb1, Rc, Rb2, Rd, Rg3 (s) và Rg3 đã kích thích các cytokine kháng virus IFN-γ và IFN-α trong ứng phó với thách thức với vi rút cúm H5N1. Ngoài ra, sâm Báo còn có hoạt tính chống lại vi rút cúm H1N1, H3N2, và H9N2. Là một tác nhân kháng khuẩn, sâm Báo tăng khả năng chống nhiễm trùng huyết do E. coli gây ra bằng cách điều hòa giảm TNF-α qua trung gian thụ thể Toll-α, IFN-γ, IL-1β, IL-6, IL-12, IL-18, phospho -JNK1 / 2, phospho-p38, và biểu hiện NF-κB.
Đặc biệt, hàm lượng chất nhầy cao trong sâm báo (26,7%) sẽ giúp tái tạo tế bảo biểu mô ruột của vật nuôi, bảo vệ và nuôi dưỡng hệ lông nhung mao đường ruột từ đó góp phần nâng cao sức khỏe đường ruột, bảo vệ khỏi sự tấn công của những vi khuẩn có hại.
2.4. Nâng cao chất lượng tinh trùng ở heo nọc
Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện, sâm báo có khả năng thúc đẩy quá trình sinh tinh cũng như cải thiện các vấn đề về tinh hoàn, chất lượng tinh rùng và khả năng di chuyển của tinh trùng. Ginsenosides -các hợp chất chủ yếu của sâm báo - có thể ảnh hưởng đến hoạt động của estrogen và androgen. Các polysaccharid của nhân sâm có thể điều chỉnh các thụ thể estrogen và các tác dụng có lợi đối với các trạng thái sinh lý do estrogen gây ra. Ngoài ra, chúng còn đóng vai trò duy trì mức độ khỏe mạnh của các thụ thể hormone steroid, đảm bảo hoạt động bình thường của các hormone androgen.
Như vậy, sử dụng sâm Báo là một nguồn dược liệu tự nhiên, hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích to lớn trong ngành chăn nuôi.
![](https://cdn-img-v2.mybota.vn/uploadv2/web/17/17409/media/2023/03/22/04/31/1679456682_sam.jpg)